Beştaşlar

Beş taşlar mevki, Doğal Sit Alanıdır. Beştaşlara, ‘Şahit taşları’ da denilmektedir. Beştaşlar, Hacı Bektaş Veli Dergahı’nın kuzey-batısında, Çivril köyü sınırları içinde Çinge deresinin kuzey yamacında ilçe merkezinden yaklaşık 5 km uzaklıkta yer alan ve Aleviler-Bektaşilerce kutsal kabul edilen bir yerdir. 

Beş Taş

Beş taşın bulunduğu hafif eğimli yol güzergâhının yaklaşık 1 km uzağında Beş taşlar mesire alanı bulunmaktadır. Bu alanda, yakın zamana ait bir Cem evi ile çeşmeler ve yaz mevsiminde gelen ziyaretçilerin konaklayacağı yerler bulunmaktadır. Ayrıca lokmaların pişirileceği ocaklar bulunmaktadır.

Beştaşlar, günümüzde misafirlerin piknik alanı olarak kullandığı ve dinlendiği önemli bir mesire alanıdır.

Hacı Bektaş Veli Hazretleri’ne şahitlik ettiğine, konuştuğuna inanılan Beş taşlardan Velayetname adlı eserde bahsedilmektedir. Aleviler- Bektaşilerce kutsal kabul edilen Beştaşlar ile ilgili rivayet şöyledir; “Hacı Bektaş, Kadıncık’ın evine yerleştiği zamanlar, Suluca karahöyük’te ancak yedi ev vardı. Bu yüzden sığırları, güdücüye vermezlerdi, nöbetle güderlerdi. Bir gün nöbet sırası İdris’e geldi. O gün de İdris’in önemli bir işi vardı. Kadıncık Ana’ya nöbet bana geldi ama bugün bir işim var, işim bitinceye dek sığır gütmesi için para ile bir adam tutmak istedim, onu da bulamadım, bilmem ne yapacağım? dedi. 

Hünkâr, İdris’in bu sözünü duyunca İdris! dedi, gam çekme, sen var git işine; bugünlük sığırları ben güderim, Tanrı izin verirse bir zarar gelmez! dedi. İdris, size zahmet olur, reva görmem! dediyse de Hünkâr’ın zoruyla denilene razı oldu. Sığırları toplayıp getirdi, kendisi de işe gitti. “Hacı Bektaş Veli, o gün hayvan otlatırken, Sarı isminde biri öküzlerini getirip bu hayvanların arasına kattı. Hacı Bektaş Veli’de: Ben bunları görüp gözetemem, bir zarar gelirse karışmam” diye Sarı’nın sığırlarını sürüye katmasına karşı çıktı. 

Sarı, Hünkâr’a; Bugün köyün sığırlarını gütme sırası İdris’indir. Sen, ben güderim diyerek bu nöbeti üzerine aldın. Sana güvendi, nöbeti verdi, kendisi de işine gitti. Ben de bu köydenim, öküzümü nereye bırakayım, yalnız mı güdeyim. Benim öküzlerim de bu köyün sığırıyla beraber olmalı!” dedi. Hünkâr, yine de Sarı’nın öküzlerini sürüye katmaya razı olmadı. Sarı, buna rağmen bu itirazı dinlemedi, sığırlarını bırakmakta ayak diredi. Hünkâr Hazretleri, o zaman çevrede bulunan beş taşa hitaben: “Siz tanık olun, hâcet vaktinde şehadet edersiniz” dedi. O gün Sarı’nın öküzlerini kurt parçaladı. İş, Kadıya düştü.

Hacı Bektaş Veli; “Ben, Sarı’ya öküzleri sürüye katma, onları kurt yiyecek dedim, ama sözümü dinletemedim” deyince, Kadı: “Tanığın var mı?” diye sordu. Hacı Bektaş Veli: “Beş tane tanığım var” dedi. Onları otlak yerine götürüp, taşlara seslenince hepsi yuvarlana yuvarlana huzura gelmeye başladılar ve Hacı Bektaş Veli’nin doğruluğuna tanıklık ettiler.”

Ya Hünkâr Hacı Bektaş

İşin gücün hep mi taş?

Hamur kaya, At kaya

Şahidin midir Beş Taş?

Dağda Delikli taşı

Tuz köyünde Tuz taşı

Başına inecekti

Tutmasaydın Loğ taşı

Sana selam verdi taş

Harmanda buğdayın taş

Mercimek, altın bile.

Emrinde on iki taş

Severiz biz Bektaş’ı

Takınır teslim taşı

Durur kapunda daha

Soyduğun hıyar taşı.” ( Yakup GÜRSES)

Eski Türklere ait törelerde de her anlaşmazlıkta “beş tanık” gösterilmesi kuralı vardır. Bu gelenek ile tanıklık eden bu Beştaşlar arasında da Eski Türk geleneklerinin devam ettiği, uygulandığı görülmektedir.

İnsanın inancı, çoğu zaman taşı bütünleştirdiğinden, ifade ettiğinden farklı bir şeye yönelik olmuştur. Bir kaya parçası ya da çakıl taşı belli bir dinsel saygı görür, çünkü bir şeyi temsil eder ya da canlandırır; çünkü bir yerlerden gelmektedir. Kutsal oluşu, özellikle taşın varlığıyla ilgili değil bir şeye ya da bir yere bağlı olmasıyla ilgilidir. İnsanlar taşlara, olduklarından farklı bir şeyi temsil ettikleri sürece inanmışlardır. Taşlara tapmışlardır ya da bunları ruhani eylemin araçları, ölülerini ya da kendilerini korumaya yönelik enerji merkezleri olarak görmüşlerdir. Taşların belli tapım nesneleri olmalarının nedeni, onları dönüştüren tanrısal varlık, onlarda canlanan insanüstü güçler ya da onları çevreleyen simgelerdir. Belli bir tapıma sahip olan taşlar, bir inanışı, düşünceyi işaret etmektedirler. 

Canlar Beştaşlar’da dilekte bulunuyorlar..

İnsanlar tarafından kutsal kabul edilen bazı taşlar, farklı inanışlarda insanın Tanrıyla anlaşmasına, insanın insanla anlaşmasına ya da anlaşamamasına tanıklık etmişlerdir. Bunlar rivayetlere, mitlere konu olmuş, hatta kutsal kitaplarda dahi yer almıştır. Beştaşlar rivayetinde de taşların tanık olma durumu görülmektedir.

Beştaşlar Cem Evi

Beştaşlar, Hacı Bektaş Veli’nin Türbesi ve Müzesi’nden sonra en çok ziyaret edilen yerlerden biridir.

Beş taşların bakımı ve denetimi Hacıbektaş Belediye Başkanlığı tarafından sağlanmaktadır.